Tags

, , , , ,

Андрей Мальгин (avmalgin)

Για κάποιο άγνωστο λόγο το πιο υψηλό ποσοστό των εκτελέσεων αφορούσε τους Έλληνες (81%) και Φινλανδούς (80%).

 

Στις 25 Μαΐου 1936 στην μεγάλη οθόνη της Σοβιετικής Ένωσης βγήκε η περίφημη ταινία «Τσίρκο», οι δημιουργοί της οποίας προσπαθούσαν να πείσουν τους θεατές τους ότι στην ΕΣΣΔ δεν υπήρχε ρατσισμός και σοβινισμός.

Την 9η Μαρτίου, δυο μήνες πριν την πρεμιέρα, το Πολίτμπιρο της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος των Μπολσεβίκων εξέδωσε διάταγμα «Περί Μέτρων, που Προστατεύουν την ΕΣΣΔ από την Διείσδυση των Κατασκοπευτικών, Τρομοκρατικών και Σαμποτάζ Στοιχείων», το οποίο καθιστούσε ακόμα πιο δύσκολη την είσοδο και την ένταξή μεταναστών στην κοινωνία. Στην πραγματική ζωή η ηρωίδα της πρωταγωνίστριας της ταινίας, Λιουμπόφ Ορλόβα, θα αντιμετώπιζε μεγάλα προβλήματα.

Οι ναζιστές εκτελούσαν με βάση τα εθνοτικά κριτήρια, ενώ οι μπολσεβίκοι σκότωναν τους ανθρώπους ως εκπροσώπους των «αντιδραστικών τάξεων». Ο Στάλιν, όμως, παρακολουθούσε επίμονα όλες τις ενέργειες του ανταγωνιστή του από το Βερολίνο και προσπαθούσε να εφαρμόσει στην πράξη όλες τις «πολύτιμες» ιδέες του τελευταίου. Συγκεκριμένα, ο Στάλιν ποτέ δεν έλεγε όχι σε μαζικές, καθαρά εθνοτικές, διώξεις.

Σε ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση βρέθηκαν οι πολίτες της ΕΣΣΔ οι οποίοι δεν έτυχαν να ανήκουν σε κυρίαρχο έθνος. Ειδικά εκείνοι που είχαν συγγενείς στο εξωτερικό, θα μπορούσαν να κρατούν επαφές με εξωτερικό και για τους οποίους η Σοβιετική Ένωση, υποθετικά, θα μπορούσε να μην είναι η μόνη πατρίδα. Στα κομματικά και αστυνομικά έγγραφα εμφανίζονταν ως «ξένες για την ΕΣΣΔ εθνικότητες».

Οι διώξεις αφορούσαν όλους. Οι περισσότεροι, σε απόλυτους αριθμούς, ήταν Ρώσοι, επειδή ήταν η πιο πολυάριθμη εθνικότητα στην Σοβιετική Ένωση. Όμως για τους εκπροσώπους των «μη αξιόπιστων» λαών ο κίνδυνος να σφαχτούν ήταν πολύ μεγαλύτερος.

Μόνο την περίοδο από τις 25 Αυγούστου 1937 έως τις 17 Νοεμβρίου 1938 δημιουργήθηκαν 346.713 υποθέσεις με «εθνοτικές» κατηγορίες, 335.513 άτομα καταδικάστηκαν και 247.177 εκτελέστηκαν με τουφεκισμό, δηλαδή 36,3% όλων των θυμάτων του «Μεγάλου Τρόμου».

Ο αριθμός των εξορισμένων εκπροσώπων εθνικών μειονοτήτων ανέρχεται σε τρία εκατομμύρια. Συν εκείνοι, που ένοιωθαν άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας και η ζωή των οποίων καταστράφηκε, εξαιτίας συνεχούς φόβου και τρόμου.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα γεγονότα των 1937-1938 ονομάζονται «Μεγάλη Εκκαθάριση». Ετοιμάζοντας για πόλεμο, ο Στάλιν αποφάσισε να απαλλαχτεί εγκαίρως από όσους θεωρούσε αναξιόπιστους.

Οι μαζικές διώξεις κατά των «αναξιόπιστων» εθνικοτήτων είχαν ξεκινήσει στις 25 Ιουλίου 1937 με την υπ΄αριθμ. 00439 απόφαση της Μυστικής Αστυνομίας – Λαϊκού Κομισαριάτου Εσωτερικών Υποθέσεων (NKVD).

Σε τοπικά όργανα της NKVD διατάχτηκε «εντός των πέντε ημερών να συλληφθούν όλα τα πρόσωπα γερμανικής καταγωγής, συμπεριλαμβανομένων και των πολιτικών προσφύγων, οι οποίοι εργάζονταν ή είχαν εργαστεί σε στρατιωτικά εργοστάσια, αμυντικές εγκαταστάσεις ή σιδηροδρομικές μεταφορές, και κατά τη διαδικασία ανάκρισης να αποσπαστούν ονόματα άγνωστων μέχρι σήμερα κατασκόπων των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών».

Για «γερμανικές» υποθέσεις καταδικάστηκαν 55.055 άτομα, 41.898 από τα οποία εκτελέστηκαν.

Στη συνέχεια ακολούθησαν νέα διατάγματα και οδηγίες.

Στις 11 Αυγούστου 1937 – «πολωνική επιχείρηση». Είχαν συλληφθεί 143.810 άτομα, καταδικάστηκαν 139.835, ενώ εκτελέστηκαν με τουφεκισμό 111.091 άτομα, δηλαδή ο κάθε έκτος υπήκοος ΕΣΣΔ πολωνικής καταγωγής. Δηλαδή πολύ περισσότερα από την πασίγνωστη σε όλο τον κόσμο Σφαγή του Κατύν, το έγκλημα των μαζικών εκτελέσεων χιλιάδων Πολωνών που διαπράχθηκε από τη NKVD.

Στις 17 Αυγούστου 1937 – «ρουμανική επιχείρηση». Καταδικάστηκαν 8.292 άτομα, εκτελέστηκαν 5.439.

Στις 30 Νοεμβρίου 1937 – επιχείρηση εναντίον των προσφύγων από την Λετονία και των μελών των λετονικών συλλόγων και κοινοτήτων. Καταδικάστηκαν 21.300 άτομα, εκτελέστηκαν 16.575.

Στις 11 Δεκεμβρίου 1937 – «ελληνική επιχείρηση». Καταδικάστηκαν 12.557 άτομα, εκτελέστηκαν 10.545.

Στις 14 Δεκεμβρίου 1937 – Οδηγίες για την επέκταση των διωγμών στους εκπροσώπους όχι μόνο της λετονικής εθνικότητας, αλλά και σε Εσθονούς, Λιθουανούς και Φινλανδούς. Με αποτέλεσμα να καταδικαστούν 9.735 και να εκτελεστούν 7.998 Εσθονοί και 11.066 και 9.078 Φινλανδοί, αντίστοιχα.


Στις 29 Ιανουαρίου 1938 – «ιρανική επιχείρηση». Καταδικάστηκαν 13.297 άτομα και εκτελέστηκαν 2.046.


Την 1 Φεβρουαρίου 1938 – επιχείρηση κατά των Βουλγάρων και Σκοπιανών. Ο αριθμός των θυμάτων δεν έχει προσδιοριστεί.


Στις 16 Φεβρουαρίου 1938 – «αφγανική επιχείρηση». Καταδικάστηκαν 1.557 άτομα, εκτελέστηκαν 366.

Στις 23 Μαρτίου 1938 το Πολίτμπιρο της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος των Μπολσεβίκων εξέδωσε διάταγμα «Περί εκκαθάρισης της αμυντικής βιομηχανίας από τα άτομα που κατέχουν τις εθνικότητες, σε σχέση με τις οποίες πραγματοποιούνται διώξεις». Στις 24 Ιουνίου το Υπουργείο Αμύνης εξέδωσε διάταγμα περί απομάκρυνσης των τελευταίων από τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας.

Σύμφωνα με το σχέδιο, όλες οι «εθνικές επιχειρήσεις» ήταν να ολοκληρωθούν έως την 1η Αυγούστου 1938. Όμως, παρ΄όλο που οι κατηγορίες απαγγέλλονταν ομαδικώς, οι υποθέσεις ήταν τόσες πολλές που η δουλειά συνεχιζόταν ακόμα 3,5 μήνες.

Πριν και μετά την περίοδο 1937-1938 θανάτωναν περίπου τον κάθε εικοστό κατηγορούμενο για πολιτικές υποθέσεις (οι υπόλοιποι κατευθύνονταν στο GULAG). Όμως τα χρόνια του Μεγάλου Τρόμου είχαν εκτελεστεί 43% κατηγορούμενοι και 73,66% κατηγορούμενοι για «εθνοτικές» υποθέσεις.

Για κάποιο άγνωστο λόγο το πιο υψηλό ποσοστό των εκτελέσεων αφορούσε τους Έλληνες (81%) και Φινλανδούς (80%).

Το 42% διωγμένων και το 45% εκτελεσμένων για «εθνοτικές υποθέσεις» ήταν Πολωνοί.

Η NKVD ανακάλυψε στην ΕΣΣΔ περίπου 102 χιλιάδες Πολωνούς κατασκόπους, συμπεριλαμβανομένης και της Σιβηρίας, η οποία δεν προκαλούσε κανένα ενδιαφέρον των πολωνικών μυστικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με τα αρχεία του Εθνικού Πολεμικού Αρχείου στη Βαρσοβία, εκείνη την εποχή ο συνολικός αριθμός των πρακτόρων πολωνικών μυστικών υπηρεσιών σε όλον τον κόσμο δεν υπερέβαινε τα 200 άτομα.

Σύμφωνα με το Διάταγμα του Γιεζώφ από τις 11 Αυγούστου 1937, έπρεπε να συλληφθούν «όλοι οι εναπομείναντες στην ΕΣΣΔ αιχμάλωτοι του πολωνικού στρατού, πρόσφυγες από την Πολωνία, ανεξαρτήτως από τον χρόνο της μετεγκατάστασής τους στην ΕΣΣΔ, πολιτικοί πρόσφυγες και πολιτικοί ανταλλαχθέντες από την Πολωνία», με άλλα λόγια Πολωνοί κομμουνιστές και φίλοι της Σοβιετικής Ένωσης.

Στα αρχεία της Ρωσίας υπάρχουν μαρτυρίες, όταν τους συλληφθέντες Ρώσους, Ουκρανούς και Λευκορώσους εξανάγκαζαν να ομολογήσουν ότι είναι Πολωνοί.

Αν δεν είχε πεθάνει ο ηγέτης, ανάμεσα στους εξοντωμένους λαούς της ΕΣΣΔ θα είχε βρεθεί ακόμα ένας – Εβραίοι της Σοβιετικής Ένωσης.

Η μετάφραση από τη ρωσική προς την ελληνική γλώσσα πραγματοποιήθηκε από την Olga Shapolayeva.

 

Advertisements